علت حساسیت دندان و درمان آن چیست؟

در این نوشته می خوانید:

آیا تا به حال برای شما پیش آمده که چیز سردی را گاز بزنید و احساس گزگز و غلغلک یا حساسیت عجیبی در دندان های خود داشته باشید؟ این تجربه شایع است و ممکن است به دلایل مختلفی اتفاق بیفتد. درک این موضوع که وقتی دندان های شما حساس هستند چه اتفاقی می افتد، می تواند در رسیدگی به علت و یافتن تسکین به شما کمک کند.

چه چیزی باعث حساسیت دندان و ایجاد احساس غلغلک در آن می شود؟

حساسیت دندان که تحت عنوان حساسیت بیش از حد عاج نیز شناخته می شوند، زمانی اتفاق می افتد که بافت محافظ روی لایه عاج زیر مینای دندان شما از بین می رود و باعث آشکار شدن آن می شود. عاج حاوی توبول های کوچکی است که به پالپ داخلی و اعصاب دندان منتهی می شوند.

زمانی که مینای دندان فرسوده می شود یا لثه ها تحلیل می روند، توبول های عاج باز می شوند. این باعث می شود اعصاب بیشتر مستعد تحریک ناشی از غذاها و نوشیدنی های گرم، سرد، اسیدی یا شیرین شوند. اعصاب این تحریک را به عنوان درد یا حساسیت ثبت می کنند.

عوامل متعددی می توانند منجر به نمایان شدن عاج و حساسیت دندان ها شوند:

  • تحلیل رفتن لثه- وقتی لثه ها عقب می روند، عاج را بدون پوشش باقی می گذارند. بیماری لثه یک علت شایع این اتفاق است.
  • ترک خوردن یا فرسوده شدن مینای دندان- آسیب به لایه محافظ مینای دندان نیز باعث آشکار شدن عاج حساس می شود.
  • دندان قروچه- ساییدن یا فشردن دندان ها روی یکدیگر فشار زیادی به آنها وارد می کند و می تواند باعث از بین رفتن مینای دندان شود.
  • غذاهای اسیدی- مصرف مکرر غذاها و نوشیدنی های اسیدی به مرور زمان می تواند باعث فرسوده شدن مینای دندان شود.
  • سفید کردن دندان- مواد شیمیایی موجود در نوارها یا ژل های سفید کننده دندان ها می توانند دندان ها را متخلخل تر کرده و باعث حساسیت شوند.
  • کارهای اخیر دندانپزشکی- فرایندهایی مانند پرکردن، روکش ها و کشیدن دندان می توانند باعث ایجاد حساسیت موقت در هنگام تنظیم دندان ها شوند.

چرا عاج حساس باعث حساسیت دندان می شود؟

وقتی توبول های عاج باز هستند، محرک های سرد یا گرم باعث جابجا شدن مایعات و تغییرات فشار می شوند. این اتفاق اعصاب داخل توبول ها را تحریک می کند، و باعث ناراحتی می شود.

با این حال، احساسات همیشه درد تیز نیستند. برخی از افراد حساسیت دندان ها را به صورت احساس گزگز و غلغلک توصیف می کنند.

حساسیت بیش از حد عاج همچنین می تواند باعث ایجاد احساسات زیر در دندان ها شود:

  • زنگ زدن
  • چاقو زدن
  • تکان خوردن
  • گاز زدن
  • ضربان داشتن

این واکنش ها حاکی از آن هستند که اعصاب در حال تحریک شدن و واکنش نشان دادن هستند، حتی اگر این احساس را دردناک توصیف نکنید. اعصاب در حال انتقال این پیام هستند که برای دندان اتفاقی رخ داده است.

در موارد دیگر، اعصاب ممکن است به روشی واکنش نشان دهند که فقط به دلیل نحوه درک مغز شما از سیگنال ها، احساس گزگز یا خارش یا غلغلک داشته باشند. مسیرهای عصبی فردی و واکنش های عصبی شما، تجربه ذهنی شما را مشخص خواهند کرد.

علل دندانی ایجاد احساس غلغلک دندان های شما

فراتر از حساسیت های روزمره، برخی از بیماری های دندانی نیز می توانند پشت احساس غلغلک در دندان های شما باشند:

شکستگی جزئی دندان

ترک های داخل مینای دندان شایع و معمولاً بی ضرر هستند. اما در برخی موارد ممکن است یک شکستگی به عاج داخلی برسد و باعث بروز حساسیت شود. اعصاب عاجی که بافت محافظ آن از بین رفته است می توانند با احساس غلغلک شدن واکنش نشان دهند.

پاکسازی دندانی

تراشیدن و سایش دندان ها در طول تمیز کردن آنها با هدف از بین بردن جرم و پلاک انجام می شود. اما این همچنین می تواند باعث خراشیدگی های جزئی مینای دندان ها شود که کمی عاج را در معرض محیط دهان قرار می دهد. این معمولاً ظرف مدت چند روز بهبود می یابد اما ممکن است باعث ایجاد احساس غلغلک موقت شود.

شاید این مطلب نیز برای شما مفید باشد:  لزوم جرمگیری و تسطیح سطح ریشه

تحریک بعد از اقدامات دندانپزشکی

فرایندهای دندانپزشکی مانند پر کردن، ایمپلنت ها، روکش ها و کشیدن دندان ها می توانند باعث تحریک دندان ها در هنگام بهبودی شوند. التهاب پس از فرایند، در نزدیکی عاجی که بافت محافظ آن از بین رفته و در معرض محیط دهان قرار گرفته است می تواند منجر به ایجاد احساس غلغلک شود.

تحریک اعصاب

در موارد نادر، ریشه آسیب دیده، کیست، آبسه یا مسائل دیگر منجر به آسیب یا التهاب عصب می شوند. تحریک عصب موجود در پالپ می تواند باعث ایجاد احساس گزگز، غلغلک یا سایر احساسات عجیب شود.

حساسیت دندان

حساسیت دندان

آیا احساس قلقلک در دندان مضر است؟

ایجاد احساس غلغلک یا سوزن سوزن شدن خفیف در دندان ها مضر نیست، و اغلب پس از برطرف شدن محرک، مانند نوشیدنی سرد یا گرم، خود به خود از بین می رود. با این حال، حساسیت و واکنش های عصبی مزمن، شدید یا مداوم مستلزم انجام یک معاینه هستند

نادیده گرفتن حساسیت قابل توجه دندان می تواند باعث از بین رفتن مینای دندان، فرسایش لثه، شکستن دندان، آسیب عصبی یا مشکلات زمینه ای شود. در صورتی که حساسیت دندان باعث بروز مشکلات زیر شود، به دندانپزشک خود مراجعه کنید:

  • اغلب در نتیجه محرک های معمولی مانند غذای گرم اتفاق می افتد.
  • بیشتر از ۲ تا ۳ هفته باقی می ماند.
  • خواب را مختل می کند.
  • با گذشت زمان بدتر می شود.
  • شدید یا بسیار ناراحت کننده است.
  • بدون هیچ محرکی اتفاق می افتد.
  • با سایر علائم دندانی مانند درد، تورم یا طعم بد همراه است.

ارزیابی و درمان سریع می توانند به شناسایی علت کمک کنند، از آسیب بیشتر جلوگیری کنند و به مدیریت حساسیت یا ناراحتی کمک کنند.

عوامل کلیدی که با احساس غلغلک در دندان ارتباط دارند:

چند عامل کلیدی در مستعد کردن دندان ها به احساساتی مانند قلقلک هنگام مصرف غذاها و نوشیدنی های سرد یا گرم نقش دارند. درک اینکه چه چیزی شما را در معرض خطر حساسیت دندانی قرار می دهد، به شما قدرت می دهد تا از مینای دندان و اعصاب خود محافظت کنید.

از بین رفتن مینای دندان

مینا لایه سخت و بیرونی دندان است. مینا از عاج حساس و پالپ داخلی محافظت می کند و آنها را پوشش می دهد. مینای دندان شفاف است و این امکان را فراهم می کند تا دندان های شما رنگ خود را حفظ کنند.

با این حال، مینای دندان مستعد فرسایش ناشی از غذاهای اسیدی، ساییدگی ناشی از مسواک زدن تهاجمی، و ساییدگی و فرسایش در طول زمان است. با نازک شدن مینای دندان یا ایجاد ترک های میکروسکوپی، اعصاب بیشتر در معرض محیط دهان قرار می گیرند. این اتفاق باعث افزایش حساسیت و واکنش به محرک ها می شود.

بدتر از آن، مینای دندان نمی تواند مانند سایر بافت های بدن بازسازی شود یا رشد کند. هنگامی که مینای دندان آسیب دید یا فرسوده شد، نمی توانید آن را بازسازی کنید. به این معنا که جلوگیری از از دست دادن غیر ضروری مینای دندان بسیار مهم است.

تحلیل لثه

لثه های شما لایه دیگری برای محافظت از دندان های شما هستند. لثه های سالم، عاج، محل ورود اعصاب به دندان را پوشش می دهند و از آن محافظت می کنند.

اما بیماری لثه و التهاب مداوم باعث تحلیل رفتن و دور شدن لثه ها از روی دندان ها می شود. بر اساس مرکز کنترل بیماری ها، حدود نیمی از افراد بزرگسال بالای ۳۰ سال درجاتی از بیماری و تحلیل لثه را دارند.

تحلیل رفتن لثه باعث نمایان شدن ریشه دندان و سطح عاج می شود. اعصاب عایق کمتری دارند، بنابراین غذاهای سرد و گرم می توانند باعث ایجاد غلغلک و سایر احساسات شوند.

بالا رفتن سن

نه لثه ها و نه مینای دندان های شما برای همیشه ماندگار نیستند. با بالا رفتن سن، لثه ها به طور طبیعی عقب می روند و چندین دهه ساییدگی و فرسودگی باعث نازک شدن مینای دندان ها می شود. این تغییرات افزایشی باعث آسیب پذیری بیشتر دندان ها می شوند.

بر اساس انجمن دندانپزشکان آمریکا، افراد بالای ۵۵ سال اکثر موارد حساسیت دندان را تشکیل می دهند. با این حال، افراد بزرگسال جوان تری که دچار فرسایش دندان یا بیماری لثه شده اند نیز ممکن است با حساسیت دست و پنجه نرم کنند.

مسواک زدن خیلی محکم

به نظر می رسد محکم مسواک زدن دندان ها راهی خوب برای تمیز کردن آنها باشد، اما فرسایش می تواند به مرور زمان باعث از بین رفتن مینای دندان ها شود. استفاده از یک مسواک دارای فرچه سخت و اعمال فشار بیش از حد حین مسواک زدن باعث تسریع از بین رفتن مینای دندان می شود.

این باعث می شود که احساس گرما و سرما راحت تر به اعصاب برسند. حرکات آرام و دایره ای حین مسواک زدن، برای محافظت از مینای دندان بهترین حرکات هستند.

ساییدن و فشرد دندان ها روی یکدیگر

ساییدن یا فشردن غیر ارادی دندان ها روی یکدیگر، بخصوص در طول شب، فشار شدیدی به دندان ها وارد می کند. این در نهایت باعث سست شدن دندان ها و شکستن مینای دندان می شود. مناطقی که مینای محافظ آنها از بین رفته است مستعد حساسیت می شوند.

شاید این مطلب نیز برای شما مفید باشد:  درمان ریشه چیست؟ رادیوگرافی با اشعه ایکس چه نقشی در آن دارد؟

ساییدن و فشردن دندان ها اغلب با استرس و اضطراب ارتباط دارد. مدیریت این محرک ها می تواند تعداد دفعات و شدت دندان قروچه را کاهش دهد و از بروز آسیب جلوگیری کند.

غذاها و نوشیدنی های اسیدی

غذاها و نوشیدنی های اسیدی به تدریج مینای دندان ها را ضعیف می کنند. نوشابه های گازدار، میوه ها و آبمیوه های مرکبات، ترشیجات، شراب و قهوه از مقصران شایع این اتفاق هستند.

محدود کردن اقلام اسیدی و نوشیدن با نی، اسید را از دندان دور نگه می دارد. همچنین ۳۰ دقیقه صبر کردن پس از خوردن یا نوشیدن چیزی اسیدی، قبل از مسواک زدن، به مینای دندان فرصت می دهد تا دوباره سفت شود.

حساسیت دندان

حساسیت دندان

نکاتی برای جلوگیری از حساسیت دندان ها

شما می توانید اقدامات پیشگیرانه ای برای محکم نگه داشتن مینای دندان و سلامت لثه های خود انجام دهید. این امر احتمال تجربه احساسات عجیب و غریب دندان را کاهش می دهد.

  • خمیر دندان غیر ساینده انتخاب کنید- به دنبال برندهایی باشید که برای حساسیت یا محافظت از مینای دندان طراحی شده اند. استفاده از مسواک برقی نسبت به مسواک زدن دستی به صورت خشن، نیز باعث فرسایش کمتری می شود.
  • با احتیاط مسواک بزنید و از مسواک های سفت دوری کنید- اجازه دهید یک مسواک نرم به جای مالش شدید، به آرامی روی دندان ها شما بلغزد. مراقب مسواک زدن نزدیک خط لثه باشید.
  • از خمیر دندان و دهانشویه های فلورایده استفاده کنید- فلوراید مینای دندان ها را دوباره معدنی می کند و آنها را در برابر آسیب های ناشی از غذاهای اسیدی مقاوم تر می کند. اما بلافاصله بعد از مسواک زدن دهان خود را آبکشی نکنید، زیرا باعث شسته شدن فلوراید می شود.
  • بعد از نوشیدنی ها یا غذاهای اسیدی آب بنوشید- شستشوی دهان با آب باعث تعادل اسیدها می شود و به مینای دندان فرصت می دهد تا دوباره سفت شود. نوشیدن آب همچنین جریان بزاق را تحریک می کند که به طور طبیعی اسیدها را خنثی می کند.
  • غذاهای اسیدی و تنقلات شیرین را محدود کنید- برچسب مواد غذایی و خوراکی ها را بخوانید و از مواردی که می توانند مینای دندان را فرسوده کنند آگاه باشید. مصرف نوشیدنی های اسیدی و خوراکی های ناسالم را کاهش دهید و اگر زیاده روی می کنید در حد اعتدال از آنها لذت ببرید.
  • به درمان دندان قروچه بپردازید- برای دریافت محافظ دندان شبانه یا اسپلینت به دندانپزشک خود مراجعه کنید. تکنیک های تمدد اعصاب و مدیریت استرس نیز می تواند کمک کننده باشند.
  • تمیز کردن منظم دندان ها را انجام دهید- به دندانپزشک اجازه دهید مکان هایی که تمیز کردن آنها دشوار است را انجام دهد تا از مسواک زدن خشن اجتناب کنید. دندانپزشک همچنین می تواند علائم اولیه تحلیل یا آسیب هایی که ممکن است از چشم شما دور بمانند، را تشخیص دهد.
  • از خمیر دندان های ضد حساسیت استفاده کنید- برندهای مخصوص دندان های حساس حاوی ترکیباتی مانند نیترات پتاسیم هستند که انتقال عصبی در توبول های عاج را مسدود می کند. این باعث کاهش حساسیت به محرک های گرم و سرد می شود.

درمان های تخصصی برای دندان های حساس

اگر رعایت بهداشت دهان و دندان و تغییر رژیم غذایی، باعث برطرف شدن حساسیت و قلقلک دندان های شما نمی شوند، مراجعه به دندانپزشک می تواند به شناسایی مشکلات کمک کند. همچنین گزینه های درمان تخصصی برای کاهش حساسیت وجود دارند:

درمان های فلوراید

فلورایدی که در مطب اعمال می شود از خمیر دندان حاوی فلوراید روزانه قوی تر است. دندانپزشک غلظت های بالایی از وارنیش فلوراید را روی دندان ها اعمال می کند. فلوراید جذب مینای دندان می شود تا آن را در برابر اسید مقاوم تر، و کمتر متخلخل کند. فلوراید همچنین ارسال پیام عصبی را مختل می کند.

درمان های فلوراید می توانند حساسیت را برای ۳-۶ ماه قبل از نیاز به استفاده مجدد کنترل کنند. آنها بدون درد هستند و فقط چند دقیقه طول می کشد تا در ویزیت دندانپزشکی اعمال شوند.

سیلانت دندان

سیلانت ها یک پوشش پلاستیکی محافظ روی سطوح جونده دندان های عقب ایجاد می کنند. این امر مانع ورود اسیدها، تغییرات دما و مواد محرک به داخل منافذ مینا و توبول های عاج می شود. دندانپزشکان اغلب از سیلانت ها برای دندان های کودکان استفاده می کنند، اما می توانند به کاهش احساس غلغلک در دندان های افراد بزرگسال نیز کمک کنند.

حساسیت زدایی اعصاب

اگر حساسیت روی دندان یا ناحیه خاصی متمرکز شود، دندانپزشک می تواند از داروهای موضعی برای آرام کردن اعصاب استفاده کند. اینها شامل ژل ها و محلول های تسکین دهنده و بی حس کننده حاوی ترکیباتی مانند نیترات پتاسیم یا نیترات نقره هستند. برای موارد حساسیت شدید، سوزاندن عصب ممکن است یک گزینه باشد.

ترمیم دندان

پرکردن دندان، اینله، آنله یا روکش دندان می توانند نواحی از عاج که در معرض محیط دهان قرار گرفته اند را بپوشانند و اعصاب را عایق کند. هنگامی که ترمیم ها به درستی قرار گیرند، از قسمت داخلی دندان محافظت می کنند و از بروز احساسات ناخوشایند جلوگیری می کنند. با این حال، ترمیم به برداشتن مقداری از دندان های طبیعی نیاز دارد، بنابراین ابتدا گزینه های کمتر تهاجمی را در نظر بگیرید.

حساسیت دندان

حساسیت دندان

مقابله با حساسیت ناگهانی دندان

اگر دندان های شما هرگز شما را اذیت نکرده اند، اما ناگهان احساس غلغلک شدن می کنید، به جای اینکه منتظر بمانید تا به طور بالقوه بدتر شود، برای مشخص نمودن علت آن سریع اقدام کنید. برخی از اقداماتی که می توانید در منزل انجام دهید:

  • برای کاهش موقت حساسیت، دهان خود را با یک مسکن بی حس کننده دهان شستشو دهید. این باعث کاهش تحریک اعصاب می شود.
  • به مدت چند هفته از خمیر دندان ضد حساسیت استفاده کنید تا ببینید آیا حساسیت جدید را برطرف می کند یا خیر. اینها حاوی ترکیباتی برای مسدود کردن سیگنال های عصبی هستند.
  • از خوردن غذاها و نوشیدنی های خیلی گرم یا خیلی سرد که باعث ناراحتی می شوند خودداری کنید. به مدت چند روز غذاهای ولرم یا هم دمای اتاق بخورید.
  • اگر مشکوک هستید که دندان قروچه شبانه ممکن است مقصر باشد از محافظ دندان شبانه استفاده کنید. توقف دندان قروچه به دندان های آسیب دیده فرصت می دهد تا بهبود یابند.
  • ترک ها یا آسیب هایی که ممکن است رخ داده باشند را کنترل کنید. حتی اگر چیزی قابل مشاهده نمی بینید، ترک های میکروسکوپی مینای دندان می توانند باعث بروز علائم شوند.
  • اگر حساسیت بیشتر از یک یا دو هفته ادامه داشت، برای بررسی بیشتر توسط دندانپزشک خود یک قرار ملاقات بگذارید. اقدام سریع از تبدیل شدن مشکلات کوچک به مسائل جدی جلوگیری می کند.
شاید این مطلب نیز برای شما مفید باشد:  فلوراید تراپی و بایدها و نبایدهای پس از آن

چه زمانی در مورد غلغلک دادن دندان به دندانپزشک مراجعه کنیم؟

اگر دندان های شما اغلب احساس گزگز یا غلغلک می کنند، بخصوص اگر با علائم نگران کننده دیگری همراه هستند، مراجعه به دندانپزشک را به تأخیر نیندازید. علائم مشخصی که به ارزیابی دندانپزشکی نیاز دارند عبارتند از:

  • ناراحتی شدید ناشی از گرما یا سرما
  • از دست دادن پیشرفته مینای دندان یا تحلیل لثه
  • حساسیت طولانی بعد از کار دندانپزشکی
  • تحریک ناشی از انجام یک فرایند
  • حساسیت بدون هیچ محرکی
  • عصب آسیب دیده یا ملتهب
  • حساسیت همراه با دندان درد
  • آبسه دندان، شکستگی یا التهاب پالپ
  • احساس سوزن سوزن شدن در اعصاب یا لثه
  • آسیب عصبی یا عفونت لثه

دندانپزشک می تواند آنچه که در پس علائم شما نهفته است را مشخص کند. درمان سریع نتایج را بهبود می بخشد و می تواند از بروز عوارضی مانند عفونت پالپ یا نیاز به درمان ریشه یا کشیدن دندان جلوگیری کند.

دندان های سالم و شادی را حفظ کنید.

حساسیت یا قلقلک شدن گاه به گاه ناشی از نوشیدنی های سرد چندان نگران کننده نیست. اما حساسیت دندانی مداوم، مکرر یا شدید مستلزم مراقبت تخصصی است. به دنبال کمک بودن به سرعت از تبدیل مشکلات کوچک به آسیب دندان یا موارد اورژانسی دندانپزشکی جلوگیری می کند.

با رعایت بهداشت مناسب دهان و دندان و مراقبت های پیشگیرانه، دندان های شما باید احساس راحتی کنند، نه غلغلک. با مسواک زدن دقیق، محدود کردن غذاهای اسیدی و انجام معاینات منظم دندانپزشکی از مینای دندان و اعصاب خود محافظت کنید. دندان های خود را برای جویدن، لبخند زدن و میان وعده های بدون درد در حالت عالی نگه دارید.

حساسیت دندان

حساسیت دندان

پرسش های متداول درباره دندان های حساس

چرا حساسیت در برخی موارد باعث ایجاد احساس قلقلک می شود؟

احساس گزگز یا غلغلک، ناشی از تحریک اعصاب پالپ و عاج در اثر تغییرات دما است. واکنش های عصبی ممکن است به دلیل تفاوت های فردی در نحوه ارتباط اعصاب و درک سیگنال ها توسط مغز، به جای دردناک بودن، احساس غلغلک یا گزگز ایجاد کنند.

آیا حساس شدن گاه به گاه دندان ها طبیعی است؟

حساسیت گاه به گاه به غذاهای سرد یا گرم نسبتاً طبیعی است، بخصوص اگر بعد از حذف محرک به سرعت برطرف شود. اما احساس غلغلک مکرر یا مداوم نشان دهنده نمایان شدن عاج یا اعصاب ملتهب است که به ارزیابی نیاز دارند.

تفاوت بین دندان های حساس و دندان های قلقلک دار چیست؟

این اصطلاحات به یک پدیده یکسان اشاره دارد. برخی از افراد این احساس را به عنوان حساسیت و برخی دیگر آن را به عنوان گزگز یا غلغلک توصیف می کنند. این احساسات از واکنش اعصاب دندان به گرما، سرما، فشار یا مواد شیمیایی ناشی می شود.

آیا دندان های ترک خورده باعث احساس قلقلک می شوند؟

آری، ترک ها یا شکستگی های ریز در مینای دندان می توانند عاج زیرین را آشکار کنند. با برخورد غذاهای سرد یا گرم به ترک، جابجایی مایع درون عاج باعث ایجاد احساس سوزن سوزن شدن می شود. دندان های ترک خورده برای جلوگیری از بدتر شدن به ترمیم دندان نیاز دارند.

چه زمانی فرد باید در مورد حساسیت دندان به دندانپزشک مراجعه کند؟

اگر دندان های شما حساسیت شدید دارند، بیشتر از ۲ تا ۳ هفته به طور مداوم طول می کشد، به نظر می رسد که به صورت خود به خود و بدون محرک باعث اختلال خواب یا فعالیت های روزانه، یا منجر به بروز علائم دیگر مانند درد یا تورم می شود، یک نوبت ویزیت بگیرید. درمان سریع نقش کلیدی دارد.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

*

code